Son zamanlarda gənclər arasında sürətlə populyarlıq qazanan “chicken road game” riskli və təhlükəli bir oyun formasıdır. Bu oyun, adətən avtomobillərin intensiv hərəkət etdiyi yollarda, avtomobillərin qarşısına atılaraq, onların yolundan sağ çıxmaqdan ibarətdir. Bu cür davranışlar ciddi fiziki zərər, hətta ölümə də səbəb ola bilər. Oyunun özü, adından da göründüyü kimi, mərhumiyyətlə bağlı bir risk daşıyır və oyunçuları böyük təhlükə qarşısında qoyur.
Bu oyunun yaranma səbəbləri və gəncləri bu qədər cəlb edən amillər çoxlu ola bilər. Bəzi hallarda, bu cür davranışlar diqqət çəkmək, qəhrəman göstərmək və ya sadəcə həyəcan hissi əldə etmək istəyi ilə əlaqəli ola bilər. Sosial media platformalarında bu cür oyunların yayılması da gəncləri bu riskli fəaliyyətə təhrik edə bilər. Həmçinin, ailə nəzarətinin azlığı və gənclərin risklərlə bağlı məlumatlandırılmaması da bu oyunun yayılmasında rol oynaya bilər.
“Chicken road game” kimi təhlükəli oyunlara olan meyl, bir çox psixoloji faktorla bağlıdır. Gənclər arasında riskə meyillilik, adrenalinə olan ehtiyac və peer pressure (həmkarların təzyiqi) bu oyunların cəlbediciliyini artırır. Bu oyunlar, gənclərə güc göstərmək, özünü sınamaq və həyəcan hissi yaşamaq imkanı verir. Lakin bu həyəcan, həyatlarını riskə atmaqla əldə edilir. Bu oyunlara qatılan gənclərin çoxu, özlərinə və gələcəyinə zərər verə biləcəyini dərk etmirlər. Onlar, qısa müddətli həyəcanın uzunmüddətli nəticələrini nəzərə almırlar.
Gənclərin risklərlə bağlı düşüncə tərzləri, onların bu cür oyunlara qarşı olan həssaslığını müəyyən edir. Bəzi gənclər riskləri həddən artıq qiymətləndirir və onlardan qaçınmağa çalışır, digərləri isə riskləri az qiymətləndirir və onlara daha asanlıqla məruz qalır. Bu fərq, gənclərin yaşları, təhsilləri, sosial mühiti və şəxsi təcrübələri ilə bağlıdır. Həmçinin, gənclərin empatiya qabiliyyəti və mənəvi dəyərləri də risklərlə bağlı davranışlarını təsir edir. Ailənin dəyərləri və tərbiyəsi, gənclərin risklərlə bağlı düzgün baxış formalaşmasına kömək edə bilər.
| Risk Faktoru | Təsir Dərəcəsi |
|---|---|
| Peer Pressure (Həmkarların Təzyiqi) | Yüksək |
| Adrenalinə Ehtiyac | Yüksək |
| Riskə Meyillilik | Orta |
| Ailə Nəzarətinin Azlığı | Orta |
Bu cədvəl, “chicken road game” kimi təhlükəli oyunlara qatılma riskini artıran başlıca faktorları göstərir. Bu risk faktorlarını nəzərə alaraq, gənclərin bu cür oyunlardan uzaqlaşdırılması üçün tədbirlər görülməlidir.
Sosial media platformaları, “chicken road game” kimi təhlükəli oyunların sürətli yayılmasında mühüm rol oynayır. Gənclər, bu oyunlarla bağlı videolar və paylaşım görərək maraqlanır və həmin oyunlara qatılmağa başlayır. Sosial media, həmçinin bu oyunların “trend” olmasına və gənclər arasında populyarlaşmasına səbəb olur. Bu platformalarda oyunun riskli cəhətləri göstərilmir, əksinə, oyunun həyəcanverici və qəhrəmanlıq aspektləri vurğulanır. Bu isə gəncləri yanlış yönəltir və onları təhlükəyə atır.
Sosial media platformaları, bu cür təhlükəli oyunların yayılmasının qarşısını almaq üçün birgə çalışmalıdır. Bu platformalar, bu oyunlarla bağlı məzmunları silməli, oyunların riskli cəhətləri ilə bağlı məlumat yaymalı və gəncləri risklərlə bağlı məlumatlandırmalıdır. Həmçinin, ailələr və təhsil müəssisələri də gənclərə sosial media istifadəsi ilə bağlı təlimlər verməlidir. Gənclər, sosial mediada gördükləri hər şeyə şübhə ilə yanaşmalı və riskli davranışlara yol açan məzmunlardan uzaq durmalıdır.
Bu maddələr, sosial mediyanın təsirini azaltmaq və gəncleri bu cür təhlükəli oyunlardan qorumaq üçün atıla biləcək addımları göstərir.
“Chicken road game” kimi təhlükəli oyunlara qatılmaq, həm oyunçular üçün, həm də təşkilatçılar üçün ciddi qanuni nəticələrə gətirə bilər. Bu cür oyunlar, Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə qadağan edilir və bu qanunları pozan şəxslər barəsində müvafiq tədbirlər görülür. Oyunçular, özlərinə və başqalarına zərər vurmaqla bağlı cinayət məsuliyyəti daşıya bilər. Oyun təşkilatçıları isə, insan həyatına təhlükə yaratmaqla bağlı daha ağır cinayət məsuliyyətinə cəlb edilə bilər.
Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsi və Cinayət Məcəlləsi, bu cür təhlükəli oyunlara qatılmaqla və təşkil etməklə bağlı müxtəlif cərimələr və cinayət məsuliyyəti nəzərdə tutur. Bu cərimələr, pul cəriməsindən tutmuş, azadlıqdan məhrum edilməyə qədər davam edə bilər. Hər bir halda, qanuni cavablılığın dərəcəsi, oyunun təşkili formasından, zərər dərəcəsindən və digər hallardan asılı olaraq müəyyən edilir. Hər kəs, bu cür oyunlarla bağlı hər hansı bir informasiyaya malikdirsə, dərhal hüquq mühafizə orqanlarına məlumat verməlidir.
Bu maddələr, təhlükəli oyunlarla bağlı qanuni nəticələri aydınlaşdırır və vətəndaşları bu cür oyunlardan uzaq durmağa çağırır.
Təhlükəli oyunların qarşısını almağın ən effektiv yollarından biri, gənclər arasında təhlükəsizlik şüuru yaratmaqdır. Təhsil müəssisələri, ailələr və media vasitələri birgə çalışaraq, gəncləri risklərlə bağlı məlumatlandırmalı, onlara təhlükəsiz davranış vərdişləri öyrətməli və onlara dəstək olmalıdır. Həmçinin, gənclər arasında sağlam həyat tərzini təşviq etmək, idman və musiqi kimi alternativ fəaliyyətlərə yönəltmək də təhlükəli oyunlara olan marağı azaltmağa kömək edə bilər.
Gənclərin təhlükəli oyunlara olan marağını azaltmaq üçün onlara sağlam və konstruktiv alternativlər təqdim etmək vacibdir. İdmanla məşğul olmaq, musiqi ilə məşğul olmaq, sənətə maraq göstərmək, elmə yönəlmək və ya könüllülük fəaliyyətində iştirak etmək, gənclərə həm fiziki, həm də psixoloji sağlamlıqlarını qorumağa kömək edə bilər. Həmçinin, ailələr gənclərə dəstək olmalı, onların maraqlarını təşviq etməli və onlara vaxt keçirmək üçün təhlükəsiz mühit yaratmalıdır. Bu cür fəaliyyətlər, gənclərə özünü ifadə etmək, özgüvənini artırmaq və mənəvi dəyərlərini inkişaf etdirmək imkanı verir.
Fale conosco via WhatsApp!